Een opinie van ir. Wouter de Heij over de rol van kernenergie in het Nederlandse energiesysteem
In het publieke debat over klimaatbeleid en de energietransitie komt kernenergie steeds nadrukkelijker in beeld als serieuze optie. Dat is geen toeval. De grenzen van wind en zon worden steeds zichtbaarder: netcongestie, opslagproblemen, en een lage capaciteitsfactor zetten een rem op hun betrouwbaarheid als basislast in het energiesysteem. In die context is het logisch dat de blik zich richt op alternatieven die wél voorspelbaar en grootschalig kunnen leveren. Kernenergie staat dan al snel bovenaan het lijstje.
Prioriteit voor nieuwe centrales
Het recente opiniestuk op Foodlog – waarin gepleit wordt voor onmiddellijke prioriteit voor de bouw van kerncentrales – sluit naadloos aan bij de visie die Wouter de Heij al jaren uitdraagt. Als ingenieur met een scherp oog voor kosten, rendement en systeemdenken benadrukt hij consequent het belang van rekenen vóór kiezen. Dat betekent: geen ideologie of emotie als leidraad, maar een rationele afweging van wat werkt. En kernenergie werkt – mits goed geïmplementeerd.
Volgens De Heij moet Nederland realistisch zijn: het land heeft een hoge bevolkingsdichtheid, weinig ruimte voor windparken op land, en een energiebehoefte die alleen maar toeneemt door elektrificatie van vervoer en industrie. Wind op zee en zon op dak zullen daar een rol in spelen, maar kunnen dat niet alleen. Kerncentrales kunnen daarentegen 24/7 draaien, stoten geen CO₂ uit tijdens de productie, en nemen relatief weinig ruimte in. Daarom pleit De Heij al sinds begin jaren 2000 voor een technologisch neutraal energiebeleid waarin kernenergie volwaardig wordt meegenomen.
Eerst rekenen, dan bouwen
In zijn uitgebreide blog op Food4Innovations betoogt De Heij echter ook dat enthousiasme voor kernenergie niet mag doorschieten in naïviteit. “Waarschijnlijk wel,” schrijft hij over kernenergie, “maar wel eerst rekenen.” Daarmee bedoelt hij dat een eerlijke en volledige kosten-batenanalyse nodig is. Niet alleen de bouwkosten, maar ook de afschrijving, onderhoud, brandstofvoorziening, opleiding van personeel en – vooral – de kosten van back-up en integratie in het energiesysteem moeten worden doorgerekend.
De Heij maakt daarbij regelmatig gebruik van concepten als Levelized Cost of Electricity (LCOE) en Energy Return on Investment (EROI), en vergelijkt technologieën met elkaar op systeemniveau. Alleen dan wordt zichtbaar wat de werkelijke bijdrage van een kerncentrale is in termen van duurzaamheid, betrouwbaarheid en betaalbaarheid.
Lessen uit het verleden
Wouter de Heij volgt de ontwikkeling van kernenergie al ruim twintig jaar, en hij is niet blind voor de obstakels. Hij schreef kritisch over de afbraak van nucleaire expertise in Nederland, de stroperige vergunningsprocedures, en het gebrek aan visie bij opeenvolgende kabinetten. Tegelijk ziet hij kansen: de nieuwe generatie reactoren – zoals kleine modulaire reactoren (SMR’s) – bieden meer flexibiliteit en lagere instapkosten. Bovendien kunnen ze worden ingezet op industrieterreinen, dicht bij de vraag, wat netverliezen beperkt.
Ook waarschuwt hij voor valse vergelijkingen in het debat. Wind en zon lijken op papier goedkoop, maar zodra je rekent met opslag, systeemkosten en leveringszekerheid, verandert het plaatje. “Als je wind en zon serieus wilt vergelijken met kernenergie, dan moet je ook de backup-kosten van een windstille nacht in februari meenemen,” aldus De Heij.
Van ideologie naar pragmatiek
Wat De Heij bovenal bepleit is een volwassen debat. Geen zwart-witdenken over “groen” versus “nucleair”, maar een multidisciplinaire, nuchtere benadering waarin alle technologieën op merites worden beoordeeld. Dat vraagt om politieke moed én technisch inzicht. In zijn ogen is het grootste risico voor de energietransitie niet technologische stagnatie, maar intellectuele luiheid: denken in dogma’s in plaats van modellen.
Zijn conclusie is dan ook helder: kernenergie verdient een plek in het Nederlandse energiesysteem van de toekomst. Niet als heilige graal, maar als onmisbare bouwsteen. Alleen door te rekenen, te plannen en te investeren met een lange adem, kunnen we de belofte van een stabiele, betaalbare en klimaatvriendelijke energievoorziening waarmaken.
Meer lezen?
Klimaatfeiten.net - Alles over Broeikasgassen en Klimaat 
Plaats een reactie